شناسایی و اولویت‌بندی هزینه‌های عملیاتی در سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمربا رویکرد حسابداری مدیریت

چکیده

جمعیت هلال‌احمر به عنوان نهاد اصلی ارائه دهنده خدمات امداد و نجات در شرایط بحران، با چالش‌های متعددی در مدیریت منابع مالی و بهینه‌سازی هزینه‌های عملیاتی خود مواجه است. این سازمان غیرانتفاعی، نیازمند ابزارهایی تحلیلی برای تفکیک، شناسایی دقیق و اولویت‌بندی هزینه‌های مرتبط با مأموریت‌های اصلی خود است تا بتواند کارایی و اثربخشی عملیات امداد را ارتقا دهد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی هزینه‌های عملیاتی سازمان امداد و نجات جمعیت هلال‌احمر با استفاده از چارچوب‌های حسابداری مدیریت انجام شده است. روش پژوهش مورد استفاده در این تحقیق، کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون (Thematic Analysis) است که از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با مدیران ارشد، مسئولین مالی و کارشناسان عملیاتی جمعیت هلال‌احمر در سطوح ملی و استانی انجام شده است. جامعه آماری شامل خبرگان و تصمیم‌گیرندگان حوزه مالی و عملیاتی هلال‌احمر بوده و نمونه‌گیری به روش هدفمند صورت گرفته است تا به اشباع نظری دست یابیم. یافته‌های پژوهش، دسته‌بندی جامع و منسجمی از هزینه‌های عملیاتی را در چهار دسته اصلی شامل: هزینه‌های پرسنلی و آموزشی، هزینه‌های تجهیزات و لجستیک، هزینه‌های پشتیبانی عملیات میدانی و هزینه‌های نگهداری زیرساخت‌ها ارائه داد. همچنین، معیارهای اولویت‌بندی بر اساس تأثیر مستقیم بر زمان پاسخگویی ، فراوانی وقوع و ارزش بازتولید تجهیزات (Replacement Value) شناسایی شدند. نتایج حاکی از آن است که نبود سیستم‌های دقیق بهایابی فعالیت-محور (ABC) و تمرکز صرف بر بودجه‌بندی سنتی، مانع از اتخاذ تصمیمات استراتژیک مبتنی بر هزینه-اثربخشی شده است. این تحقیق پیشنهاد می‌کند که هلال‌احمر با اتخاذ رویکردهای حسابداری مدیریت، چارچوبی شفاف برای تخصیص منابع بر اساس اولویت‌های عملیاتی و کاهش هزینه‌های غیرضروری ایجاد نماید.